Khi hàng hóa Việt Nam có một thị trường giao dịch minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế, đó không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp hay nhà đầu tư – mà còn là một bước tiến trong quá trình nâng tầm vị thế tài chính của Việt Nam.

Việt Nam đang từng bước xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, hướng tới hình thành một hệ sinh thái tài chính hiện đại, có khả năng kết nối dòng vốn trong nước với thị trường quốc tế.

Trong tiến trình đó, Sở Giao dịch hàng hóa có thể trở thành một cấu phần quan trọng, đặc biệt đối với một nền kinh tế có thế mạnh về xuất khẩu nông sản, nguyên liệu và hàng hóa như Việt Nam.

Từ một quốc gia xuất khẩu hàng hóa đến một quốc gia có khả năng định giá và quản trị rủi ro hàng hóa

1. Việt Nam là một trong những quốc gia có vị thế lớn trong chuỗi cung ứng nhiều mặt hàng như cà phê, hồ tiêu, cao su, nông sản...Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá hàng hóa quốc tế.

2. Giá cà phê tăng hay giảm, giá dầu biến động, giá kim loại thay đổi hoặc tỷ giá biến động đều có thể tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp.

3. Sở Giao dịch hàng hóa tạo ra một cơ chế để doanh nghiệp không chỉ mua bán hàng hóa mà còn có thể quản trị rủi ro giá thông qua các công cụ phái sinh, đây chính là điểm khác biệt rất lớn.

4. Thay vì chỉ "chờ giá lên" hoặc "lo giá xuống", doanh nghiệp có thể chủ động xây dựng chiến lược phòng ngừa rủi ro.

Động lực mới cho Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM

Việc pháp luật đã thiết lập cơ chế cho phép thành lập và hoạt động Sở Giao dịch hàng hóa trong Trung tâm tài chính quốc tế mở ra một hướng phát triển mới cho hệ sinh thái tài chính tại Việt Nam.

Nghị định 330/2025/NĐ-CP quy định riêng về việc thành lập và hoạt động của Sở Giao dịch hàng hóa trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Theo quy định hiện hành, Sở Giao dịch hàng hóa trong Trung tâm tài chính quốc tế phải đáp ứng các yêu cầu về vốn, công nghệ, hệ thống giao dịch, quản lý ký quỹ, thanh toán bù trừ và giám sát giao dịch.

Điều này có ý nghĩa quan trọng ở nhiều khía cạnh.

1. Thu hút dòng vốn đầu tư

• Một thị trường hàng hóa phát triển sẽ tạo thêm một kênh để dòng vốn trong nước và quốc tế tiếp cận các loại tài sản hàng hóa.
• Khi hệ thống giao dịch, thanh toán, ký quỹ và giám sát được xây dựng theo chuẩn mực phù hợp, thị trường hàng hóa có thể trở thành một bộ phận bổ trợ cho hệ sinh thái tài chính của Việt Nam.
• Dòng vốn không chỉ tìm đến cổ phiếu, trái phiếu hay bất động sản mà còn có thể tham gia vào các thị trường hàng hóa và công cụ quản trị rủi ro hàng hóa.

2. Nâng cao năng lực quản trị rủi ro cho doanh nghiệp Việt

• Đây có lẽ là lợi ích thiết thực nhất. Một doanh nghiệp cà phê đang nắm giữ hàng trăm tấn cà phê sẽ phải đối mặt với rủi ro nếu giá thế giới giảm mạnh.
• Thông qua công cụ phái sinh hàng hóa, doanh nghiệp có thể xây dựng chiến lược hedging – phòng ngừa rủi ro giá.

Ví dụ: Doanh nghiệp có hàng tồn kho → lo giá giảm → sử dụng hợp đồng phù hợp để phòng ngừa rủi ro giảm giá.

Ngược lại: Doanh nghiệp cần mua nguyên liệu → lo giá tăng → có thể sử dụng công cụ phái sinh để quản trị rủi ro tăng giá.

Như vậy, thị trường phái sinh không đơn thuần là nơi tìm kiếm lợi nhuận từ biến động giá mà còn là công cụ quản trị rủi ro cho nền kinh tế thực.

3. Tăng tính minh bạch của thị trường hàng hóa

• Một thị trường hàng hóa hiện đại cần có cơ chế giao dịch, thanh toán, ký quỹ và giám sát rõ ràng.
• Đây cũng là những yêu cầu được đặt ra trong cơ chế cấp phép Sở Giao dịch hàng hóa trong Trung tâm tài chính quốc tế.
• Khi thị trường ngày càng minh bạch, doanh nghiệp có thêm cơ sở tham khảo giá, xây dựng kế hoạch kinh doanh và quản trị rủi ro.
• Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các ngành hàng xuất khẩu lớn của Việt Nam.

Cơ hội nâng tầm vị thế hàng hóa Việt Nam

1. Một câu hỏi lớn được đặt ra: Tại sao Việt Nam có sản lượng xuất khẩu hàng hóa lớn nhưng chưa có vai trò tương xứng trong việc hình thành giá và quản trị rủi ro hàng hóa?

2. Sự phát triển của thị trường giao dịch hàng hóa góp phần thay đổi điều đó. Trong tương lai, khi hệ sinh thái hàng hóa phát triển đồng bộ từ: Sản xuất → thu mua → kho hàng → logistics → tài chính → bảo hiểm → giao dịch → thanh toán → xuất khẩu

3. Việt Nam sẽ có cơ hội hình thành một chuỗi giá trị hàng hóa hoàn chỉnh hơn.

4. Đặc biệt, TP.HCM với vai trò là trung tâm kinh tế – tài chính lớn của cả nước có nhiều điều kiện để trở thành nơi tập trung các hoạt động tài chính, thương mại và dịch vụ hỗ trợ cho thị trường hàng hóa.

Không chỉ thu hút vốn – mà còn thu hút công nghệ và nhân lực chất lượng cao

• Một Trung tâm tài chính quốc tế không thể chỉ dựa vào nguồn vốn.
• Nó cần một hệ sinh thái bao gồm: Tài chính + công nghệ + dữ liệu + pháp lý + thanh toán + quản trị rủi ro + nhân lực chất lượng cao.
• Sở Giao dịch hàng hóa hiện đại cũng đòi hỏi hệ thống công nghệ có khả năng xử lý giao dịch theo thời gian thực, quản lý ký quỹ, thanh toán bù trừ, giám sát giao dịch và bảo đảm an toàn thông tin. Đây đều là những yêu cầu đã được quy định trong cơ chế cấp phép hiện hành.
• Điều đó có thể tạo thêm nhu cầu đối với các lĩnh vực công nghệ tài chính, dữ liệu thị trường, logistics, thanh toán và các dịch vụ tài chính chuyên nghiệp.

Từ thị trường hàng hóa đến động lực phát triển kinh tế

Nếu được phát triển đúng hướng, Sở Giao dịch hàng hóa có thể tạo ra một vòng kết nối:

Hàng hóa Việt Nam → thị trường tài chính → vốn đầu tư → quản trị rủi ro → mở rộng sản xuất → xuất khẩu → tăng trưởng kinh tế.

Đây chính là ý nghĩa lớn hơn của việc phát triển thị trường hàng hóa.

Không chỉ phục vụ nhà đầu tư.

Không chỉ phục vụ doanh nghiệp.

Mà còn góp phần hình thành hạ tầng tài chính phục vụ nền kinh tế thực.

Việt Nam đang đứng trước một cơ hội mới

Việc Chính phủ ban hành Nghị định 330/2025/NĐ-CP về Sở Giao dịch hàng hóa trong Trung tâm tài chính quốc tế cho thấy thị trường hàng hóa đang được đặt trong một khung pháp lý mới gắn với định hướng phát triển Trung tâm tài chính quốc tế.

Đây có thể là tiền đề để Việt Nam từng bước xây dựng một thị trường hàng hóa:

Minh bạch hơn – chuyên nghiệp hơn – hiện đại hơn – kết nối quốc tế hơn.

Và khi thị trường hàng hóa phát triển, cơ hội không chỉ nằm ở việc mua hay bán một hợp đồng.

Cơ hội lớn hơn nằm ở việc Việt Nam từng bước xây dựng được một hệ sinh thái tài chính – hàng hóa – thương mại – đầu tư có khả năng kết nối với thị trường toàn cầu.

HÀNG HÓA LÀ NỀN TẢNG CỦA NỀN KINH TẾ.

TÀI CHÍNH LÀ DÒNG CHẢY CỦA NỀN KINH TẾ.

KHI HAI THỊ TRƯỜNG ĐƯỢC KẾT NỐI HIỆU QUẢ, VIỆT NAM SẼ CÓ THÊM MỘT ĐỘNG LỰC QUAN TRỌNG ĐỂ THU HÚT VỐN, NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN TRỊ RỦI RO VÀ HỘI NHẬP SÂU HƠN VỚI THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH QUỐC TẾ.

Hitech Finance – đồng hành cùng doanh nghiệp và nhà đầu tư trên hành trình tiếp cận thị trường hàng hóa hiện đại.